Kandidaat-notaris

Wat houdt het beroep in?

Een kandidaat-notaris is een jurist die in opleiding is voor het ambt van notaris. De kandidaat verricht notariële werkzaamheden onder verantwoordelijkheid en toezicht van een beëdigd notaris en werkt toe naar zelfstandige uitoefening van het notariaat. Typische werkzaamheden tijdens het kandidaatschap zijn het opstellen van aktes (bijvoorbeeld voor vastgoedtransacties, huwelijkse voorwaarden, testamenten en overdrachten van ondernemingen), het voeren van cliëntgesprekken, juridisch onderzoek en administratieve taken die samenhangen met de notariële praktijk.

Opleidingsniveau (WO)

Het beroepsvereiste voor het notariaat in Nederland is een universitaire opleiding in de rechtswetenschappen (WO). Meestal volgt men een bachelor en master in Nederlands recht met een specialisatie in notarieel recht of een master met voldoende notarieel inhoudelijke vakken. Sommige kandidaten volgen een gecombineerde route met relevante masterprogramma's (bijvoorbeeld ondernemingsrecht of belastingrecht) gevolgd door aanvullende notariële vakken of een postacademische opleiding gericht op het notariaat.

Specifieke studieroute

Een gebruikelijke route is: WO-bachelor Rechtsgeleerdheid, aansluitend een WO-master met notariële componenten of een speciale master Notarieel Recht. Na afronding van de universitaire opleiding begint de praktijkopleiding (kandidaatschap) bij een notarispraktijk.

Benodigde certificaten en diploma's

De formele vereisten bestaan uit:

• Een afgeronde universitaire opleiding Rechtsgeleerdheid (WO-master) of aantoonbaar gelijkwaardige opleiding met voldoende notarieel inhoudelijke vakken.
• Inschrijving als kandidaat bij relevante registers van de beroepsorganisatie (de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, KNB) zodra de praktijkopleiding gestart is.
• Afleggen en slagen voor de voorgeschreven beroepsgerichte toetsen en praktijktoetsen gedurende het kandidaatschap. Deze toetsen toetsen professionele vaardigheden en notariële vakkennis.
• Vereiste documenten voor toetsing van integriteit en geschiktheid (bijvoorbeeld een Verklaring Omtrent het Gedrag wanneer gevraagd door de aanstellende instanties).

Toelatingseisen

Toetreding tot het kandidaatstelsel vereist naast het WO-diploma doorgaans een stage- of aanstellingsrelatie bij een beëdigd notaris. De belangrijkste toelatingseisen zijn:

• WO-master Rechtsgeleerdheid of aantoonbaar gelijkwaardige opleiding.
• Een praktijkovereenkomst met een notaris die bereid is de kandidaat te begeleiden gedurende de praktijkopleiding (meestal meerdere jaren).
• Voldoen aan eisen rond integriteit en betrouwbaarheid; sommige werkgevers vragen een VOG of andere screenings.
• Beschikbaarheid om de vereiste beroepsopleidingen en examens te volgen tijdens het kanditaatschap.

De daadwerkelijke benoeming tot notaris vindt later plaats door middel van een benoeming (historisch via Koninklijk Besluit) en inschrijving bij het beroepsregister; de kandidaat-fase is een verplichte voorbereiding daarop.

Salarisindicatie

Salarissen voor kandidaat-notarissen variëren naar gelang ervaring, grootte van het kantoor en regio. Indicatieve bedragen (bruto):

• Starter / junior kandidaat: ongeveer €2.800 tot €4.200 per maand.
• Ervaren kandidaat (einde kandidaatschap): ongeveer €3.800 tot €5.500 per maand.
• Volledig benoemd notaris: vaak aanzienlijk hoger, met jaarsalarissen die kunnen variëren van €70.000 tot ruim boven €120.000 bij partners of zelfstandig gevestigde notarissen.

Extra factoren zoals bonussen, winstverdeling bij partnerschappen en secundaire arbeidsvoorwaarden (pensioen, reiskosten, opleidingsbudget) beïnvloeden de totale beloning.

Werkvooruitzichten

De behoefte aan notarissen blijft structureel aanwezig vanwege wettelijke taken (zoals het passeren van bepaalde akten en bewaring van aktes) en vergrijzing in het vak. Tegelijkertijd is er consolidatie in de markt: kantoren fuseren en sommige taken worden gedigitaliseerd of geautomatiseerd, wat invloed heeft op het aantal traditionele vacatures. Kandidaten met concrete praktijkervaring, specialisaties (familierecht, vastgoed, ondernemingsrecht, estate planning) en digitale vaardigheden hebben betere kansen.

Doorgroeimogelijkheden

Na afronding van het kandidaatschap en benoeming tot notaris zijn er meerdere carrièrepaden:

• Beëdigd notaris bij een bestaand kantoor.
• Partner of vennoot in een notariskantoor met winstdeling.
• Oprichting van een eigen notariskantoor (vereist voldoende ervaring, kapitaal en vaak een netwerk van cliënten).
• Specialisatie binnen het notariaat (bijvoorbeeld internationaal privaatrecht, vastgoedtransacties, fusies en overnames, estate planning) of overstap naar bedrijfsjuridische functies, compliance of onderwijs en onderzoek.

Tips voor starters

• Kies tijdens je studie vakken en stages die aansluiten op het notariaat en vergroot je praktische vaardigheden (akteopmaak, procesvoering rond vastgoed, communicatie met cliënten).
• Zoek vroege praktijkervaring via stages of werk als juridisch medewerker bij notariskantoren; ervaring maakt je aantrekkelijker voor een kandidaatsplaats.
• Bouw een netwerk op binnen het notariaat en bezoek beroepsbijeenkomsten of netwerkevenementen van de KNB.
• Werk aan taal- en digitale vaardigheden; moderne notariskantoren hechten veel waarde aan klantcommunicatie en efficiënt digitale dossiers beheer.
• Informeer tijdig naar de concrete eisen van het kantoor waar je wilt werken: bepaalde kantoren vragen specifieke aanvullende cursussen of ervaring.
• Wees voorbereid op een meerdere jaren durende praktijkopleiding en combineer praktijk met het volgen van beroepsopleidingen en examenvoorbereiding.