Welke gereglementeerde beroepen zijn geschikt voor een goedkope route?
Gereglementeerde beroepen variëren sterk in opleidingsduur en -niveau. Voor een betaalbare route zijn vooral die beroepen interessant waarvoor mbo- of hbo-niveau volstaat en waar leerwerktrajecten mogelijk zijn. Voorbeelden en kenmerken:
- Verpleegkundige (mbo/hbo): er bestaan mbo- en hbo-routes. Een mbo-opleiding (mbo-verpleegkundige niveau 4) kan via BBL gecombineerd met werk en loon gevolgd worden, waardoor directe opleidingskosten laag zijn.
- Onderwijs (leraar PO/VO): voor primair onderwijs (pabo) en tweedegraads bevoegdheden zijn er zij-instroomtrajecten en betaalde werk-lerenroutes waarin je meteen in de klas werkt en tegelijk de bevoegdheid verwerft.
- Fysiotherapeut, apotheker, arts: deze vereisen meestal hbo of wo en zijn daardoor minder goedkoop qua tijd en geld; soms bestaan er wel snellere (verkorte) trajecten voor mensen met relevante vooropleidingen.
- Mbo-gebaseerde zorgberoepen (bijv. verzorgende IG, helpende): veelal goed te combineren met BBL en parttime werk, met relatief lage directe opleidingskosten.
Opleidingen en relevante certificaten
BBL versus BOL
BBL (leerwerkplaats) en BOL (school/leerweg) zijn de twee belangrijkste mbo-varianten. BBL betekent werken en leren: je ontvangt salaris en het opleidingsgeld wordt vaak door de werkgever betaald. BOL vereist vaak stage en studie-inspanningen zonder arbeidsovereenkomst. Voor wie kosten wil minimaliseren is BBL vaak de goedkoopste route.
Verkorting en vrijstellingen
Eerder verworven competenties kunnen vrijstellingen opleveren. EVC-trajecten (Erkenning van Verworven Competenties) helpen om formeel rendement te krijgen op werkervaring en kunnen studieduur en kosten verkorten.
Hoger onderwijs en verkorte trajecten
Voor hbo/wo-beroepen bestaan soms verkorte bachelor- of schakelprogramma's voor mbo-v of hbo-starters. Kijk naar associate degree (Ad) of verkorte hbo-trajecten die lagere kosten en kortere studieduur bieden.
Subsidie- en financieringsmogelijkheden
STAP-budget
Het STAP-budget (individueel opleidingsbudget) vergoedt jaarlijks opleidingskosten tot maximaal €1.000 voor erkende scholing. Controleer of de beoogde opleiding STAP-erkend is en of de timing past bij budgetrondes.
DUO, studiefinanciering en leningen
Volwassenen die fulltime studeren aan hbo/wo kunnen via DUO lening aanvragen; voor veel volwassenen is dit minder aantrekkelijk dan werken en leren, maar soms biedt het een haalbare financieringsvorm. Mbo-studenten hebben in specifieke gevallen recht op studiefinanciering of aanvullende toeslagen.
Werkgever, praktijkleren en subsidies werkgevers
Werkgevers betalen vaak (deels) opleidingen. De subsidie praktijkleren kan werkgevers compenseren voor de kosten van het praktijkgedeelte bij BBL-opleidingen. Sectorfondsen en cao-afspraken kunnen opleidingsbudgetten bieden.
UWV, gemeente en re-integratiebudgetten
Bij werkloosheid of re-integratie zijn er mogelijkheden via UWV of gemeenten om scholing te bekostigen. Vraag naar individuele trajecten en scholingsfaciliteiten bij je UWV-adviseur of gemeente.
Praktische tips om de kosten te beperken
- Vergelijk BBL en BOL: kies BBL wanneer mogelijk om salaris te ontvangen en opleidingskosten te vermijden.
- Vraag een EVC-traject aan: erkenning van praktijkervaring kan vrijstellingen en kortere studieduur opleveren.
- Zoek naar erkende opleidingen die in aanmerking komen voor het STAP-budget of werkgeverssubsidies.
- Onderhandel met huidige of potentiële werkgevers over (gedeeltelijke) betaling van opleiding in ruil voor een arbeidsovereenkomst of terugbetaalafspraken.
- Overweeg zij-instroom (bijvoorbeeld in het onderwijs) of traineeships die betaald werken combineren met scholing.
- Controleer verplichtingen voor registratie of BIG-registratie (voor gezondheidsberoepen) en reken de kosten van examens en registraties mee in je begroting.
- Informeer bij opleidingsinstituten naar betalingsregelingen, gespreide betaling en kortingen voor vroegaanmelding of werkgeverscontracten.
- Als je een buitenlands diploma hebt: laat het erkennen via Nuffic en onderzoek of aanvullende eisen (toetsen, stages) nodig zijn; vaak is erkenning goedkoper dan een volledige heropleiding.
Gerelateerde items
Bronnen
-
1.
UWV - Loopbaanadvies Website
-
2.
Leren en Ontwikkelen - SER Website