Medische geschiktheidsverklaring

Wat is een medische geschiktheidsverklaring?

Een medische geschiktheidsverklaring is een verklaring van een bevoegde arts of instantie dat een persoon lichamelijk en/of geestelijk geschikt is voor een bepaalde functie of taak. De verklaring heeft vooral betekenis bij functies met veiligheidsrisico’s of wettelijke eisen: de verklaring beperkt risico’s voor de werknemer zelf, collega’s en derden.

Voor welke beroepen geldt de eis?

De verplichting om een medische geschiktheidsverklaring te overleggen verschilt per sector en beroep. Veelvoorkomende voorbeelden zijn:

• Professionele chauffeurs (vrachtauto, bus, taxi): medische keuringen en gezondheidsverklaringen volgens CBR-regels.
• Luchtvaartberoepen (piloten, luchtverkeersleiders): medische certificaten afgegeven door een Aviation Medical Examiner (EASA-regels).
• Zeevarenden: medische onderzoeken volgens internationale STCW-vereisten en nationale regels; doorgaans uitgevoerd door geregistreerde scheepsartsen.
• Veiligheidskritische functies (spoorwegpersoneel, sommige machinebedieners, kraanmachinisten): medische geschiktheid volgens sectorale voorschriften.
• Brandweer, politie en defensie: uitgebreide fysieke en mentale keuringen.

Daarnaast kunnen werkgevers op basis van de Arbowet een medische beoordeling (bijvoorbeeld via de bedrijfsarts) verplicht stellen bij risico’s in het werk of voor re-integratie.

Hoe voldoe je aan de eis?

Stap 1: Controleer de wettelijke en beroepsspecifieke eisen

Inventariseer via de bevoegde instantie (CBR, ILT, werkgever, brancheorganisatie of AOC/inspectie) welk type verklaring vereist is en welke keuringsarts is aangewezen.

Stap 2: Maak een afspraak bij een geautoriseerde arts

Voor veel functies zijn alleen erkende artsen of keuringsinstanties bevoegd om de verklaring af te geven: CBR-arts voor rijbewijzen, AME voor luchtvaart, geregistreerde scheepsarts voor zeevarenden, of een gecertificeerde arbodienst/bedrijfsarts voor werkgeverseisen.

Stap 3: Bereid je voor op het onderzoek

Meestal moet je een identiteitsbewijs, een actuele medicatielijst en relevante medische dossiers meenemen. Het onderzoek kan bestaan uit anamnese, lichamelijk onderzoek, gezichts- en gehoortests, bloeddrukmeting en soms aanvullende testen zoals ECG, bloedonderzoek of urine- en drugscreening.

Stap 4: Ontvang en dien de verklaring in

Na onderzoek stelt de arts een verklaring of rapport op. Afhankelijk van de beroepsregelgeving lever je deze in bij de werkgever, het CBR of een andere toezichthouder.

Kosten

De kosten variëren sterk per type onderzoek en beroepsgroep:

• Rijgeschiktheid (CBR-gerelateerd): meestal tussen €50 en €150, afhankelijk van aanvullende tests.
• Luchtvaart (AME, Class 1/2): vaak tussen €100 en €300 of meer bij extra onderzoeken.
• Zeevarenden: doorgaans €60–€150.
• Bedrijfsarts/arbodienst: veelal €50–€200, soms vergoed door werkgever.

Extra onderzoeken (ECG, bloedonderzoek, psychologisch onderzoek) verhogen de kosten. Controleer of de werkgever (gedeeltelijk) vergoedt of dat afspraken met arbodiensten een lagere prijs opleveren.

Tijdsinvestering en geldigheidsduur

Een keuring zelf duurt meestal 20–60 minuten; complexere onderzoeken nemen meer tijd. De afhandeling (opstellen en verstrekken van de verklaring) kan direct plaatsvinden of enkele werkdagen tot weken in beslag nemen, afhankelijk van aanvullende tests.

De geldigheidsduur van de verklaring verschilt per beroepsgroep en kan afhangen van leeftijd en functie. Sommige keuringen zijn eenmalig, andere moeten periodiek worden herhaald (bijvoorbeeld jaarlijks of elke 1–5 jaar). Raadpleeg de specifieke regelgeving of de keuringsarts voor actuele termijnen.