Wat is EASA en wat doet de instantie?
EASA is het agentschap van de Europese Unie dat verantwoordelijk is voor het opstellen van gemeenschappelijke regels en technische voorschriften voor civiele luchtvaartveiligheid in de EU‑lidstaten. De taken omvatten regelgeving en standaardisatie, type‑ en productcertificering, uitgave van luchtwaardigheidsvoorschriften (zoals Airworthiness Directives), toezicht op naleving, en veiligheidsanalyse en -bevordering.
Rol en verantwoordelijkheden
Regelgeving en standaardisering
EASA ontwikkelt en onderhoudt de Europese basisregels voor luchtvaartveiligheid (zoals de Basic Regulation) en uitvloeispecificaties (de zogenaamde Parts: Part‑21, Part‑66, Part‑145, Part‑147, Part‑FCL, enz.). Lidstaten moeten deze regels toepassen of gebruiken als basis voor nationale uitvoering.
Certificering van producten en organisaties
EASA is verantwoordelijk voor de EU‑brede certificering van vliegtuigen, motoren, propellers en luchtvaartonderdelen (bijvoorbeeld door uitgifte van Type Certificates en Supplemental Type Certificates). Daarnaast keurt EASA ontwerp‑ en productorganisatiegoedkeuringen (DOA/POA) goed. Voor onderhoudsorganisaties (Part‑145), training (Part‑147) en operationele zaken zijn er procedures die door EASA zijn vastgesteld en door nationale autoriteiten worden uitgevoerd of onder EASA‑mandaat worden beheerd.
Toezicht en handhaving
EASA voert audits en monitoring uit om naleving van regels te bevorderen, publiceert luchtwaardigheidsdirectieven en veiligheidsadviezen en ondersteunt nationale luchtvaartautoriteiten bij toezicht en incidentanalyse.
Welke beroepen en functies vallen onder EASA‑toezicht?
EASA stelt de technische en opleidingsnormen vast voor meerdere beroepsgroepen in de civiele luchtvaart. In de praktijk behandelen nationale autoriteiten de uitgifte van persoonsgebonden documenten, maar op basis van EASA‑regels.
Voorbeelden van beroepsgroepen
- Piloten: regelgeving voor medische keuringen en vaardigheids‑ en opleidingsnormen (Part‑FCL), met uitgifte van licenties door nationale autoriteiten.
- Onderhoudsmonteurs en technici: opleidings‑ en exameneisen (Part‑66) en organisatiegoedkeuringen voor onderhoud (Part‑145 en Part‑147).
- Ontwerp‑ en productiemedewerkers: eisen voor ontwerporganisaties (DOA), type‑certificering en productiecontrole (Part‑21).
- Cabin crew en grondpersoneel: trainings- en veiligheidseisen voor cabinepersoneel en grondafhandeling volgens EASA‑regels.
- Air traffic controllers en ATM/ANS: gemeenschappelijke regels en standaarden (in samenhang met Europese luchtverkeersstelsels), met nationale implementatie en licenties.
- Aeromedische examinatoren (AME's): medische standaarden en certificering van vliegers volgens EASA‑medische regels.
Certificeringsprocedures
Productcertificering (Type Certificate)
Voor een typecertificaat volgt een fabrikant doorgaans: aanvraag bij EASA, indienen van ontwerpdata en bewijs van conformiteit, demonstraties en testprogramma's (inclusief vluchttesten), beoordeling door EASA‑experts en uiteindelijk uitgifte van het Type Certificate. Na uitgifte kunnen vervolgprocedures zoals Supplemental Type Certificates (STC) en Airworthiness Directives volgen.
Organisatiegoedkeuringen
Organisaties die ontwerpen, produceren of onderhouden moeten aantonen dat ze voldoen aan de relevante EASA‑Parts (bijv. Part‑145 voor onderhoud). Certificering omvat documentatiecontrole, audits op locatie en periodieke surveillance. Na goedkeuring geldt een verplichting tot opvolging van EASA‑regels en meldingsplicht bij wijzigingen.
Persoonslicenties en opleidingen
Persoonsgebonden certificaten (pilotenlicenties, Part‑66‑mechaniciens) worden door nationale luchtvaartautoriteiten uitgegeven op basis van EASA‑eisen. Procedures omvatten erkende opleiding, theoriediploma's, praktijkexamens en medische keuringen; conversie en validatie zijn mogelijk bij overplaatsing binnen de EU.
Contact en waar professionals terechtkunnen
Voor algemene informatie en documenten is de EASA‑website de primaire bron: https://www.easa.europa.eu. EASA biedt via de site een contactformulier en specifieke secties voor certificering, rulemaking en safety reporting.
Voor persoonsgebonden zaken (licenties, medische certificaten, nationale goedkeuringen) moeten professionals contact opnemen met de nationale bevoegde autoriteit. In Nederland is dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (https://www.ilent.nl). Voor organisatie‑ of productcertificering kunnen bedrijven eerst EASA raadplegen en vervolgens een formele aanvraag indienen volgens de relevante Part‑procedures.
Bij acute veiligheidsmeldingen of verdachte situaties zijn er meldroutes via nationale meldpunten en via EASA’s safety reporting faciliteiten. Publicaties, contactinformatie en richtlijnen voor aanvragen en certificering staan op de EASA‑website.
Website
Bronnen
- 1.