Beroepsopleiding Notariaat

Wat het certificaat inhoudt

De Beroepsopleiding Notariaat (BON) is een vakgerichte opleiding gericht op de praktische en juridische kennis die nodig is binnen het notariaat. De inhoud richt zich doorgaans op notarieel privaatrechtelijke onderwerpen (vastgoed, familierecht, erfrecht, ondernemingsrecht), opstellen en verwerken van akten, dossier- en kantoororganisatie, beroepsethiek, clientcommunicatie en digitale verwerking van documenten. De BON is bedoeld om medewerkers operationeel te laten functioneren binnen de dagelijkse praktijk van een notariskantoor.

Voor welke beroepen het verplicht of aanbevolen is

Verplicht of wettelijk?

De titel notaris is in Nederland wettelijk beschermd: alleen een beëdigd notaris mag akten verlijden en bepaalde handelingen verrichten. De BON zelf is geen wettelijke voorwaarde om als notaris te mogen optreden. Voor functies die vrijstellings- of bevoegdheidsrecht toekennen (zoals het verlijden van akten) is aanvullende bekwaamheid en beëdiging vereist.

Aanbevolen functies

De BON is veelal verplicht of sterk aanbevolen voor ondersteunende functies binnen een notariskantoor, zoals notarieel medewerker, juridisch medewerker notariaat, dossierbeheerder, hypotheekmedewerker en soms kandidaat-notarieel medewerker. Werkgevers plaatsen in vacatures regelmatig de eis of wens voor BON om aan te geven dat de kandidaat over aantoonbare vakkennis beschikt. Voor doorgroei naar senior ondersteunende rollen of specialistische taken binnen het kantoor is BON vaak een pluspunt.

Hoe je het behaalt (opleiding en examen)

Toelating en opzet

Toelatingseisen verschillen per opleider, maar gebruikelijk is dat kandidaten minimaal mbo- of hbo-niveau hebben of al werkzaam zijn in een notariskantoor. De opleiding is modulair opgebouwd en kan voltijds of deeltijds (meestal duaal: werken en leren) worden gevolgd. Duur variëert van enkele maanden (intensieve trajecten) tot 1–2 jaar bij deeltijdtrajecten.

Lesstof en praktijkcomponent

De cursus bevat theoriecolleges, praktijkopdrachten en vaak een stage- of werkcomponent in een notariskantoor. Onderwerpen zijn onder meer: opstellen en controleren van akten, hypotheekrecht, intestaat- en testamentaire regelingen, ondernemingsrechtelijke vraagstukken, en kantoorprocessen (archivering, kwaliteitszorg, digitalisering).

Examen en diplomering

Afsluiting geschiedt door schriftelijke en/of digitale toetsen, casuïstiekopdrachten en soms een praktijkvaardigheidstoets. Examenafname en toetsnormen verschillen per aanbieder; een positief afsluitend examen levert het BON-certificaat of diploma op. Werkgevers erkennen meestal certificaten van erkende aanbieders.

Geldigheid en hernieuwing

Veel BON-certificaten zijn niet tijdgebonden en blijven formeel geldig zonder centrale hernieuwing. In de praktijk verwachten werkgevers dat medewerkers actuele kennis blijven houden. Daarom is periodieke bijscholing gebruikelijk. Voor functies met specifieke wettelijke verplichtingen (bijvoorbeeld werkzaamheden die onder toezicht of rapportage vallen) kunnen aanvullende permanente educatie (PE) of interne bijscholingseisen gelden.

Kosten

De kosten voor een BON-traject variëren sterk afhankelijk van aanbieder, duur en vorm (klassikaal, blended, duaal). Reken op een ruwe bandbreedte van ongeveer €1.000 tot €6.000 voor het volledige traject. Extra kosten kunnen bestaan uit examen- of inschrijvingskosten (€50–€600), studiemateriaal en reiskosten. Werkgevers vergoeden of delen de kosten vaak, zeker wanneer de opleiding relevant is voor de functie; daarnaast zijn opleidingskosten veelal fiscaal aftrekbaar of te regelen via scholingsbudget.

Erkende opleiders

Er zijn zowel branchegerichte opleiders als algemene particuliere onderwijsinstellingen die BON-trajecten aanbieden. Voorbeelden van instellingen die regelmatig opleidingen voor het notariaat aanbieden zijn commerciële opleidingsinstituten en sommige hogescholen of private dienstverleners. Bij het kiezen van een opleider is het belangrijk om te controleren of de opleiding up-to-date is met de praktijksituatie in notariskantoren, of de inhoud overeenkomt met de eisen van werkgevers en of er positieve referenties vanuit de branche zijn.

Controleer bij werkgevers, vakverenigingen of de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) of een specifieke aanbieder en curriculum breed geaccepteerd worden binnen het notariaat. Vraag naar voorbeelden van afgestudeerden en naar afspraken over examinering en praktijkassessment.